Met de introductie van de nieuwe kerndoelen door SLO in 2025 is er voor scholen een sterk signaal: het curriculum moet meer dan ooit betekenisvol, samenhangend en toekomstgericht zijn. De kerndoelen zijn geactualiseerd voor alle leergebieden; van Nederlands en rekenen tot burgerschap en kunst & cultuur. Daarmee krijgen scholen niet alleen helder wat leerlingen moeten kennen, kunnen en ervaren, maar ook de ruimte om zelf keuzes te maken in hoe ze dat aanbieden: welke samenhang willen we als school? En op welke manier?
Juist in deze context is de discussie over thematisch of geïntegreerd onderwijs relevant. Niet vanuit druk om alles anders te doen, maar als bewuste ontwerpkeuze. De vraag is steeds minder of je geïntegreerd gaat werken, maar hoe je thematische of geïntegreerde vormen verantwoord en passend inzet.
Waarom meer samenhang nu op de agenda staat
De nieuwe kerndoelen benadrukken consequent de samenhang binnen en tussen leergebieden. Schoolsystemen krijgen dus niet alleen vakinhoud voorgeschreven, maar ook de uitnodiging om die in samenhang aan te bieden. Dat biedt een kans om het curriculum te organiseren op een manier die betekenisvol is voor leerlingen, en binnen de mogelijkheden en ambitie van de school. Het is dan ook een moment om met je team te reflecteren op de eigen curriculumconcepten, visie en doelen.
Ontwerpkeuzes: Vormen van vakintegratie
Vakintegratie is niet eendimensionaal. Er bestaan meerdere manieren om onderwijsvakken te verbinden; variërend van bescheiden koppelingen tot volledig geïntegreerd leren. Elke vorm heeft zijn eigen kenmerken, voordelen en overwegingen:
- Geïsoleerd onderwijs: vakken afzonderlijk: gestructureerd, overzichtelijk, met duidelijke leerlijnen. Geschikt voor vakken die lineaire opbouw vereisen, zoals rekenen of spelling.
- Verbonden onderwijs: vakken blijven apart, maar je maakt expliciet verbanden zichtbaar. Kennis uit verschillende vakken wordt herkenbaar.
- Genest onderwijs: doelen van het ene vak worden opgenomen in het andere. Bijvoorbeeld: begrijpend lezen in geschiedenislessen. Effectief en relatief eenvoudig uitvoerbaar binnen bestaande structuur.
- Multidisciplinair onderwijs: verschillende vakken werken rond één thema, maar behouden eigen leerdoelen. Thema zorgt voor samenhang.
- Interdisciplinair onderwijs: authentieke casus vraagt kennis uit meerdere vakken; vakgrenzen vervagen. Leerlingen gebruiken kennis uit diverse disciplines om tot inzicht of oplossing te komen.
- Transdisciplinair onderwijs: leren via vraagstukken of projecten die uit de leefwereld of interesse van leerlingen komen. Vakbegrenzingen vervallen, leren loopt via realistische problemen of authentieke contexten.
Elke keuze is valide; afhankelijk van school, team, visie, leerdoelen, leerlingpopulatie en ambitie.
Thematisch werken is een ontwerpkeuze, geen blauwdruk
Thematisch of geïntegreerd onderwijs is geen verplichte strategie geworden door de nieuwe kerndoelen — maar de actualisatie biedt wel een sterk moment om te reflecteren op de eigen curriculumopzet. Voor sommige vakken blijft een cursorische (lineaire) opbouw nodig. Andere vakken lenen zich beter voor verbinding en integratie.
De kracht zit in doordachte, bewuste keuzes die passen bij de school en haar visie. Niet: “alles anders”, maar: “bewust kiezen wat werkt.” Op die manier kan samenhang rust, focus en betekenis toevoegen zonder onnodige ballast.
Slot: Een uitnodiging tot bezinning
Met de nieuwe SLO-kerndoelen ligt de bal nu bij scholen. Dit is hét moment om met je team de dialoog aan te gaan: welke doelen willen we hoog houden? Welke samenhang willen we structureel vormgeven? En hoe vertalen we die landelijke kaders naar een curriculum dat past bij jullie school, team en leerlingen?
Thematisch werken is geen dogma, maar een kans. Een kans om curriculumontwikkeling opnieuw doordacht te organiseren, met respect voor vakinhoud én met aandacht voor samenhang, betekenis en ruimte voor groei.
Op Novenex vind je aanbieders die scholen ondersteunen bij de implementatie van geïntegreerd – en thematisch onderwijs Bekijk het actuele aanbod.
Bronnen
- Wij-leren.nl. (2025). Welke vormen van integratie zijn er. https://www.wij-leren.nl
- SLO. (2025). Nieuwe kerndoelen onderwijs. https://www.slo.nl
- SLO. (2025). Actualisatie kerndoelen. https://www.slo.nl